HAVAS İLMİ
Havas ilmi Kur’an ilimlerinin en bereketlilerindendir.
Bu uçsuz bucaksız bir Okyanusu andıran muazzam ilmin konusu, Kur’an’ı
Azıymüşşandaki Sure’i şerife ve Ayet’i kerimelerin özellik ve etkileri, Allah’u
Teala’nın güzel isimlerinin zikrolunmasındaki, bazı Azimet, Vird ve Duaların
kıraatinde oluşan faydaları açıklamaktır.
Yine Vefk, Hatem ve muhtelif geometrik şekillerden meydana gelmiş Tılsımlar
Havas ilminin alanına girmektedir.
Havas ilmi Sahabe ve Tabiin döneminden beri İslam toplumunda büyük itibar
görmüş, İslam büyükleri bu ilme gereken önemi vermiş ve bu sahada sayısız
kıymetli eserler kaleme almışlardır. Bu ilme dair ilk kitap te’lif eden kişinin
Hz. Ali(k.v) olduğu nakledilmektedir. O’nun Celcelutiyye adlı ünlü kasidesi
içinde binlerce faydayı barındırıyor olması yanında ümmet içinde Havassa dair
yazılan ilk eserdir. Yine Tabiin ulemasından Kelbi Hz. Havasla uğraşan büyükler
arasında adı ilk akla gelenlerdendir.
Müslüman halkın maddi-manevi dertlerine çare olan bu mubarek ilim sonraki
yüzyıllarda büyük gelişme göstermiş, usul ve kaideleri oluşturulmuş ve dalları
tedvin edilmiştir. Bugün Dünya kütüphanelerini dolduran çoğu elyazması ve nadir
binlerce eser, bu sözümüzün en bariz şahididir.
Özellikle İmam’ı Muhammed Ğazali, İmam’ı Ahmed Buni ve İmam’ı Abdullah Yafii
gibi büyük alimler ve Şeyh’i Ekber Muhyiddin ibni Arabi Hz. Gibi sufiler bu
sahaya eğilmiş, Havas ilmi taliblerinin gönüllerini tenvir etmişlerdir. Osmanlı
döneminde diğer tüm ulum’i islamiyye gibi Havas ilmide revaçtaydı. Bu dönemde
yaşayan Havas ulemasına örnek olarak Firdevsi, Hikmet baba, Şah simavi, Muhammed
Reşid el Gürci el Hanefi, Muhammed Riza ve Ebubekir Nusret efendi sayılabilir.
Osmanlının son döneminde yaşamış olan Seyyid Süleyman Hüseyni’nin derlediği
Kenzü’l Havas adlı eser Bu ilimle uğraşanların ilk başvuru kaynağı durumundadır.
Son olarak ifade edelimki Havas ilmi diğerleri gibi ulum’i Kur’aniyedendir. Bu
ilmin uleması Allah ve Resulü(s.a.v) nün rizasına sarılmış, Kur’an ve sünnet
dairesinden dışarı çıkmamışlardır. Zaten çoğu Mutasavvıf, Hadis ve Fıkıh
alimidirler. Örnek olarak İbni’l Hacc Tilmisani’l Mağribi Hz. Anılabilir. Bu
mubarek zat Maliki mezhebi Fakih ve Muhaddislerinden olması yanında
Evliyaullahın büyüklerindendir. Şümusü’l Envar adlı eseri pek kıymetli bir
cevherdir. Yine bu meyanda büyük Muhaddis, Camiu’l Fevaid adlı 15 Hadis
kaynağını bünyesinde barındıran eserin müellifi İmam Muhammed b. Süleyman Rudani
hazretlerini zikretmeden geçemeyeceğiz. Bu büyük alimin Nucum, Vefklar, Remil ve
Havassa olan vukufiyetini biyografisini derleyen müdekkikler bildirmişlerdir.
Sözün özü bu ilim Evliyaullahın mesleği, büyüklerin izahatlarıdır. Kaynağı Salih
ve Veli zatların tavsiye ve tecrübeleridir. Bu hususlara işaret eden Hadis’i
şerifler ve Sahabeden, Tabiinden, Seleften yapılan gelen rivayetler bile vardır.
Havassa aşina olan kişiler yüzyıllardır mezkur reçete ve tavsiyeleri kullanarak
Müslümanların imdatına yetişmiş, maddi-manevi sıkıntı ve problemlerine derman
olmuşlardır. Tıbbın tedavi edemediği çeşitli hastalıkları Lutf’u İlahi ile
şifayab etmiş, dargınları barıştırmış, Cinlere ve Büyüye maruz kalanları
Allahımızın inayetiyle kurtarmışlardır ve kurtarmaktadırlar.